家 (jiā) là một chữ Hán thuộc HSK1, đọc âm Hán-Việt là "gia", nghĩa tiếng Việt: nhà; gia đình; (khiêm tốn) của tôi (chị gái, chú bác...); lượng từ chỉ gia đình hoặc doanh nghiệp. Chữ 家 có 10 nét, thuộc bộ 宀.
Nghĩa của từ 家
danh từ · lượng từ
- 1nhà
- 2gia đình
- 3(khiêm tốn) của tôi (chị gái, chú bác...)
- 4lượng từ chỉ gia đình hoặc doanh nghiệp
Cách viết chữ 家
Âm Hán-Việt của 家
gia — Trùng khớp
Âm Hán-Việt là một từ tiếng Việt đang dùng, nghĩa giống nhau.
Âm Hán-Việt 'gia' trùng với từ tiếng Việt 'gia' (nhà, gia đình), nghĩa tương đồng, dùng trong từ ghép như gia đình, quốc gia.
Lượng từ dùng với 家
- 个gè→ cái / người
Câu chuyện hình thành từ 家
Chữ 家 mang bộ 宀 (miên) – mái nhà. Phía trên là hình ảnh một mái che trùm xuống, gợi không gian trú ngụ quen thuộc của con người từ ngàn đời. Đây không chỉ là kiến trúc, mà là nơi che mưa che nắng cho cả một tổ ấm.
Phần dưới mái nhà ấy, theo lối chiết tự truyền thống, là hình con lợn (豕). Người xưa quan niệm nhà là nơi có mái che và có vật nuôi – con lợn trong chuồng là biểu tượng của sự no đủ, ổn định. Một mái nhà có đời sống bên trong sung túc, ấy chính là gia.
Từ hình ảnh cụ thể ấy, 家 mở rộng thành gia đình – những người cùng chung một mái nhà, rồi thành lượng từ chỉ cả một đơn vị như “một nhà” khách sạn, “một nhà” hàng. Nghĩa gốc vẫn neo vào chốn quay về.
Với người Việt, gia trong gia đình, gia phong, quốc gia đi thẳng vào tiếng Việt mà không hề trượt nghĩa. Đọc gia, ta thấy chính ngôi nhà mình – vừa là chốn vật lý, vừa là mối dây thân thuộc nhất.
Cách ghi nhớ từ 家
Để nhớ nghĩa: 'gia' trong tiếng Việt có nghĩa là nhà, gia đình, trùng khớp với nghĩa chính của chữ này. Để nhớ cách viết: 家 gồm bộ 宀 (miên, mái nhà) ở trên và chữ 豕 (thỉ, con lợn) ở dưới. Theo lối chiết tự truyền thống, hình ảnh con lợn dưới mái nhà tượng trưng cho sự sung túc, ấm no của một gia đình nông nghiệp xưa. Nhìn bộ 宀 là liên tưởng ngay đến mái ấm, căn nhà.
Ví dụ với từ 家
我家有三口人。
Wǒ jiā yǒu sān kǒu rén.
Nhà tôi có ba người.
你回家吗？
Nǐ huí jiā ma?
Bạn có về nhà không?
他家在北京。
Tā jiā zài Běijīng.
Nhà anh ấy ở Bắc Kinh.
这是一家很大的公司。
Zhè shì yī jiā hěn dà de gōngsī.
Đây là một công ty rất lớn.
我家人都很好。
Wǒ jiārén dōu hěn hǎo.
Người nhà tôi đều rất tốt.
欢迎来我家玩！
Huānyíng lái wǒ jiā wán!
Chào mừng đến nhà tôi chơi!
Dữ liệu nét: Make Me A Hanzi / Arphic Technology — Arphic Public License