袜子wàzimiệt tử

Từ này có hai chữ nhưng chỉ một chữ mang nghĩa. 子 ở đây đọc nhẹ, mất hẳn thanh điệu, và không đóng góp gì vào nghĩa; việc của nó là biến một chữ đơn thành danh từ hai âm tiết cho xuôi tai. Cả một họ đồ vật được dựng theo cách đó: 桌子, 椅子, 帽子, 盒子, 叶子.

Chỗ đáng nhớ là cùng chữ ấy, khi đọc đủ thanh điệu, lại có nghĩa hẳn hoi: con cái trong 儿子, bậc thầy trong 孔子, hạt rất nhỏ trong 电子. Tiếng Việt chỉ thừa hưởng đúng nhánh này — quân tử, đệ tử, nguyên tử, điện tử — mà không mượn cái đuôi rỗng kia. Nên với tai người Việt, miệt tử nghe như "con của cái tất", và đó là lý do âm Hán-Việt của từ này vô dụng.

袜 thì đúng là một viên gạch chết: nó gần như không ghép được với chữ nào khác, và miệt không sống ở đâu trong tiếng Việt. Bù lại, bộ thủ của nó đáng học một lần cho cả tủ quần áo: 衣 (y) viết gọn thành 衤 khi đứng bên trái, cứ thấy nó là nghĩ đến vải vóc — 裤子 là quần, 裙子 là váy. Chỉ cần đừng nhìn nhầm sang bộ 礻 rất giống nó nhưng thuộc chuyện cúng tế.

Phần cách dùng thì tiếng Trung gọn hơn ta. Lượng từ khớp hẳn với tiếng Việt: 双 là đôi, 只 là chiếc. Nhưng động từ thì chỉ cần một chữ 穿 cho áo, quần, giày lẫn tất — 穿上袜子吧 — trong khi tiếng Việt phải đổi động từ theo món: mặc áo, đi tất, đội mũ.