抬táiđài

两个人抬比一个人省力 — câu ví dụ của chính từ này để lộ cái lõi. 抬 rất hay là việc của hai người: một người nhấc đầu này, một người đầu kia, vật nặng rời mặt đất rồi cả hai cùng đi.

Người Việt không có động từ nào trùm được chừng ấy cảnh. Cái bàn thì khiêng, cái thùng thì bê, cánh tay thì nhấc, tay đỡ vật gì lên cao thì nâng, cái đầu thì có riêng chữ ngẩng. Năm động từ cho một chữ Hán, và âm đài chẳng giúp được gì. Việc phải làm ở đây là ngược đời: gom một nắm động từ tiếng Việt thành một.

Cái nối chúng lại nằm ở bộ thủ. 抬 mang bộ 手 (thủ, tay) bên trái, và từ điển ghi nghĩa cho nó là khiêng, nâng lên — cảnh nào cũng là bàn tay đưa vật lên khỏi chỗ cũ. Đó là mẹo đọc chữ Hán đáng tin nhất: 打, 拍, 抱, 推, 扔 đều viết cái tay ấy ở bên trái và đều là động tác của tay. Phần bên phải của 抬 chỉ mượn âm, không góp nghĩa gì.

Chỗ dễ sai là để 抬 đứng trơ: nó gần như luôn kéo theo một cái đuôi nói rõ hướng đi hay kết quả — 抬进去 là khiêng vào trong, 抬起头来 là ngẩng lên, 抬着行李 là vừa khiêng vừa đi. Dạng khả năng thì chen 得 hoặc 不 vào giữa — 一个人抬不动 là một mình không nổi, và 不动 nói về sức chứ không phải ý muốn. Và đừng lẫn với 搬: 搬 là dời một vật sang chỗ khác, 抬 chỉ là nhấc nó lên bằng tay.