定dìngđịnh

Đây là một chữ đứng riêng thì lệch, ghép vào lại khớp hoàn toàn. Người Việt nói "tôi định đi Hà Nội" — mới là dự tính, còn ngỏ, chưa chắc gì. Nhưng cũng trong tiếng Việt, hễ chữ này đi cùng chữ khác thì nghĩa gốc trở về đủ: quyết định, xác định, ổn định, cố định, quy định, nhất định. Không từ nào trong số đó còn nghĩa "dự tính" cả; chữ nào cũng là chốt lại, làm cho yên.

Cái nghĩa trong đám từ ghép ấy mới đúng là 定 của tiếng Trung. 就这么定了 là chốt vậy nhé, không bàn nữa. 时间还没定 là giờ giấc chưa chốt. Người nói dùng nó lúc muốn đóng một chuyện lại.

Hình chữ cũng đi về phía "yên". Trên là bộ 宀 (miên, mái nhà); theo lối chiết tự truyền thống, phần dưới là bàn chân dừng lại dưới mái — đi đến nơi rồi thì thôi không đi nữa. Từ "dừng" ra "yên", từ "yên" ra "quyết".

Nghĩa đặt trước cũng mọc từ gốc ấy: 定房间, 定票 là chốt sẵn một chỗ cho yên tâm. Chính chỗ này 定 giẫm chân lên 订, một chữ đồng âm. Cách phân biệt thô mà tiện: 订 mang bộ lời nói, nghiêng về cái giao kèo với người bán; 定 mang mái nhà, nghiêng về việc đóng lại một chuyện còn dở.