áyà(亞)
đứng thứ hai; châu Á
bộ一(nhất)
亚洲Yàzhōuá châu
phồn thể: 亞洲亚洲 (Yàzhōu) là một từ tiếng Trung thuộc HSK4, đọc âm Hán-Việt là "á châu", nghĩa tiếng Việt: châu Á. Từ gồm 2 chữ: 亚 (á) + 洲 (châu), tổng cộng 15 nét.
Nghĩa của từ 亚洲
danh từ
- châu Á
Cách viết các chữ trong từ 亚洲
châuzhōu
châu lục, bãi nổi
bộ水(thuỷ)
Âm Hán-Việt của 亚洲
á châu — Trùng khớp
Âm Hán-Việt là một từ tiếng Việt đang dùng, nghĩa giống nhau.
Âm Hán-Việt 'Á châu' đúng là từ 'Á châu' người Việt vẫn dùng (vùng Á châu, Ngân hàng Á Châu), nghĩa trùng nhau. Chỉ khác trật tự chữ: nói hằng ngày thì người Việt hay dùng 'châu Á' hơn.
Cách ghép từ 亚洲
亚 á + 洲 châu → á châu
Câu chuyện hình thành từ 亚洲
Á quân là người về nhì, á hậu đứng sau hoa hậu: chữ á của ta nghĩa là hạng hai. Vậy 亚洲 là "châu lục thứ hai" chăng? Không. Đây là chỗ thói quen chiết tự phải dừng: cái tên này không giải mã được.
亚 ở đây chỉ làm một việc: ghi âm. Nó được chọn để chép âm đầu cái tên Asia người phương Tây mang tới; nghĩa "đứng thứ hai" mà từ điển vẫn ghi cho chữ này không hề tham gia. Bản phiên đủ là 亚细亚 — Á Tế Á, cái tên thơ văn quốc ngữ buổi đầu còn dùng. Tiếng Việt nhận lại viên gạch ấy ở tay thứ hai: chữ Á trong châu Á cũng chỉ là một âm mượn.
Chữ thứ hai mới mang nghĩa. 洲 có bộ 水 (thuỷ), và từ điển ghi nghĩa của nó là châu lục, là bãi nổi — mảnh đất nhô lên giữa mặt nước. Nó làm cái đuôi phân loại, gắn sau một âm mượn là thành tên một lục địa, và là cái đuôi rất lời: 欧洲, 非洲, 美洲, 澳洲 là Âu châu, Phi châu, Mỹ châu, Úc châu. Học một chữ, đọc được cả bản đồ.
Người Việt dựng y hệt rồi đảo trật tự cho thuận miệng, và bản cũ không mất: Á châu ở lại trong tên riêng và giọng trang trọng — Á Đông, Á vận hội, Ngân hàng Á Châu — còn châu Á mới là chữ đời thường. Riêng 亚 vẫn giữ nghĩa "hạng nhì" ở chỗ khác, đúng chữ á quân của ta; chỉ trong tên châu lục nó mới im lặng.
Cách ghi nhớ từ 亚洲
亚 (á) ở đây chỉ là chữ phiên âm, mượn tiếng chứ không mượn nghĩa — đừng suy ra 'châu lục thứ hai' từ 'á quân'; tên đầy đủ thời trước là 亚细亚 (Á Tế Á). 洲 (châu) là châu lục, có bộ 水 (thuỷ) bên trái nên gợi vùng đất nổi giữa sông nước. Ghép lại đúng chữ 'Á châu'. Chữ 亚 chỉ 6 nét, thuộc bộ 一 (nhất).
Ví dụ với từ 亚洲
我来自亚洲。
Wǒ láizì Yàzhōu.
Tôi đến từ châu Á.
亚洲有很多国家。
Yàzhōu yǒu hěn duō guójiā.
Châu Á có rất nhiều quốc gia.
你去过亚洲吗？
Nǐ qùguo Yàzhōu ma?
Bạn từng đến châu Á chưa?
中国和越南都在亚洲。
Zhōngguó hé Yuènán dōu zài Yàzhōu.
Trung Quốc và Việt Nam đều ở châu Á.
这次比赛在亚洲举行。
Zhè cì bǐsài zài Yàzhōu jǔxíng.
Giải đấu lần này tổ chức ở châu Á.
他不太了解亚洲的文化。
Tā bú tài liǎojiě Yàzhōu de wénhuà.
Anh ấy không hiểu lắm về văn hoá châu Á.
Dữ liệu nét: Make Me A Hanzi / Arphic Technology — Arphic Public License