thichhoc.com

落luòlạc

落 (luò) là một chữ Hán thuộc HSK4, đọc âm Hán-Việt là "lạc", nghĩa tiếng Việt: rơi, rụng; lặn (mặt trời); tụt lại phía sau. Chữ 落 có 12 nét, thuộc bộ 艹.

Nghĩa của từ 落

động từ

  1. 1rơi, rụng
  2. 2lặn (mặt trời)
  3. 3tụt lại phía sau

Cách viết chữ 落

lạcluò

rơi, rụng; tụt lại

bộ艹(thảo)

Tải xuống PDFTuỳ chỉnh vở tập viết

Âm Hán-Việt của 落

lạc — Lệch nghĩa

Là từ tiếng Việt đang dùng, nhưng nghĩa đã lệch đi.

'Lạc' là từ tiếng Việt (đi lạc, lạc mất, lạc hậu) nhưng nghĩa quen thuộc là 'đi sai chỗ, thất lạc'. 落 tiếng Trung trước hết là RƠI, RỤNG: 树叶落了 là lá rụng, 太阳落山 là mặt trời lặn. Nghĩa 'tụt lại' thì có trong 落后 — gần với 'lạc hậu' của tiếng Việt.

Câu chuyện hình thành từ 落

Chữ 落 mang bộ thảo (艹), cỏ cây, ở trên đầu. Bộ thủ ấy trỏ tới đúng chuyện quen nhất của cây cỏ: chiếc lá lìa cành mà xuống. Từ chiếc lá, chữ mở rộng ra cho mọi thứ đi xuống — 雨点落在我的头上, hạt mưa xuống đầu người; 太阳落山, mặt trời xuống sau núi; cái cốc tuột tay xuống nền nhà.

Ngay cả nghĩa "tụt lại phía sau" cũng không phải một nghĩa mới. 他跑得慢，落在了最后 — đoàn người chạy tiếp, cậu ấy rớt khỏi đoàn. Vẫn là rơi, chỉ khác là rơi dọc theo một hàng người thay vì rơi theo chiều thẳng đứng. Giữ được một hình ảnh ấy thì các nghĩa còn lại tự xếp vào chỗ, không phải học rời từng cái.

Tiếng Việt mượn chữ này chủ yếu ở những cú rơi đã thành ẩn dụ, rơi mà mắt không nhìn thấy: đọa lạc, trụy lạc là rơi xuống về mặt phẩm hạnh. Ở đó sức nặng vật lý của chữ đã bay đi hết, chỉ còn đọng lại cái ý xấu đi, hỏng đi.

Nên chỗ dễ hụt chân khi đọc tiếng Trung lại là những câu đời thường nhất. 树叶落了 chỉ là lá rụng — không có gì thất lạc, không ai sa sút cả. Gặp 落, cứ hỏi "cái gì đang rơi, và rơi khỏi đâu", câu sẽ tự sáng ra.

Cách ghi nhớ từ 落

Nhớ chỗ lệch: 落 là RƠI trước, 'lạc' sau. Chữ này thuộc bộ 艹 (thảo, cỏ) ở trên, 12 nét — cây cỏ thì rụng lá, nhìn bộ là ra nghĩa; phần dưới 洛 chủ yếu mượn âm luò.

Ví dụ với từ 落

  • 秋天到了，树叶都落了。

    Qiūtiān dào le, shùyè dōu luò le.

    Mùa thu đến, lá cây rụng hết.

  • 雨点落在我的头上。

    Yǔdiǎn luò zài wǒ de tóu shàng.

    Hạt mưa rơi trên đầu tôi.

  • 太阳落山的时候最好看。

    Tàiyáng luò shān de shíhou zuì hǎokàn.

    Lúc mặt trời lặn xuống núi là đẹp nhất.

  • 他跑得慢，落在了最后。

    Tā pǎo de màn, luò zài le zuìhòu.

    Cậu ấy chạy chậm nên tụt lại cuối cùng.

  • 为什么树叶秋天会落？

    Wèishénme shùyè qiūtiān huì luò?

    Tại sao mùa thu lá cây lại rụng?

  • 小心，别让杯子落到地上。

    Xiǎoxīn, bié ràng bēizi luò dào dì shàng.

    Cẩn thận, đừng để cái cốc rơi xuống đất.

Dữ liệu nét: Make Me A Hanzi / Arphic Technology — Arphic Public License