桶tǒngdũng

Chữ này kể đúng lịch sử của đồ vật nó gọi tên. Bên trái là bộ 木 (mộc, gỗ), vì trước khi có nhựa và tôn, cái thùng là mấy thanh gỗ ghép vòng rồi đóng đai; phần bên phải chỉ góp âm. Nhìn vào là thấy ngay nguyên liệu — kiểu chữ dễ nhớ nhất trong tiếng Trung.

Âm Hán-Việt dũng thì không dẫn tới đâu, nhưng ở đây có một lối vòng đáng kể. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng chính tiếng thùng của ta cũng đi ra từ chữ này, chỉ là đi sớm hơn nhiều thế kỷ, theo lớp từ Hán-Việt cổ. Cùng một chữ Hán vào tiếng Việt hai lần bằng hai con đường thì cho hai âm khác nhau — như 房 để lại cả phòng lẫn buồng, 味 để lại cả vị lẫn mùi. Nếu vậy thì cái từ mang tiếng "không phải tiếng Việt" này đã nằm sẵn trong tiếng Việt từ lâu, dưới cái tên bình dân nhất.

Điểm ngữ pháp nên nhặt: 桶 vừa là danh từ vừa làm lượng từ. 一个桶 là một cái thùng, còn 一桶水 là một thùng nước — y hệt tiếng Việt, nơi thùng, xô, bát, chai cũng kiêm cả hai việc mà không đổi hình dạng. Câu 他提着一桶水上楼 dịch thẳng từng chữ vẫn ra một câu tiếng Việt trơn tru.

Chỗ lệch nằm ở đường biên. Chữ thùng của ta phủ rộng hơn 桶 nhiều: thùng carton, thùng hàng, thùng xe thì tiếng Trung dùng 箱, không dùng 桶. 桶 chỉ ôm những vật chứa tròn, sâu, xách được — cái xô, thùng nước, và cái 垃圾桶 quen mặt ở mọi góc phố. Cứ hình dung cái quai xách là không nhầm.