水shuǐthuỷ

Chữ 水 là một trong số ít chữ Hán mà người Việt nhìn vào có thể đoán ngay ra nghĩa. Nét vẽ mô phỏng dòng nước đang chảy, với một luồng chính ở giữa và những tia nước nhỏ văng ra hai bên. Bộ thủ của nó cũng chính là 水 (thuỷ), đọc lên đã thấy âm thanh của nước chảy róc rách qua kẽ đá.

Từ hình ảnh dòng nước cụ thể, chữ này mở rộng nghĩa một cách rất tự nhiên: bất kỳ thứ gì có dạng lỏng, chảy được, đều có thể gọi là thuỷ. Trong tiếng Trung hiện đại, người ta vẫn dùng nó để chỉ sông ngòi, và trong y học cổ truyền, thuỷ còn là một trong ngũ hành, đại diện cho sự mềm mại, đi xuống và nuôi dưỡng.

Với tiếng Việt, đây là một trường hợp gần như hoàn hảo của từ Hán-Việt. Thuỷ không chỉ là âm đọc, mà còn là một từ sống, xuất hiện trong hàng loạt từ ghép quen thuộc như thuỷ sản, thuỷ điện, thuỷ thủ. Người học không phải ghi nhớ một âm xa lạ, mà chỉ việc kết nối chữ viết với một từ mình đã dùng hàng ngày.