待dāiđãi

Chữ này có hai âm, và tiếng Việt chỉ mang về một. Đọc dài, 待 nghĩa là đối đãi, là chờ đợi — cả họ hàng Hán-Việt của ta mọc ra từ đúng nhánh ấy: đối đãi, chiêu đãi, ưu đãi, khoản đãi, biệt đãi. Đọc dāi như trong bài này, nó chỉ làm một việc: ở lì một chỗ.

Chữ 待 mang bộ xích (彳) bên trái — phần chỉ bước chân, chuyện đi lại. Đáng để ý là một chữ thuộc về sự đi lại lại chuyên nói chuyện đứng yên. Mối nối nằm ở chữ "chờ": chờ là đang trên đường mà phải dừng. Từ cái dừng ấy tách ra hai hướng — dừng để đón người thì thành tiếp đãi, đối đãi; dừng nguyên tại chỗ thì thành 待 (dāi), nán lại.

Hướng thứ hai là lớp khẩu ngữ, đến muộn hơn, và trong tiếng Trung hiện đại nó thường lẫn với một chữ khác cùng âm: 呆在家里 với 待在家里 nói ra là một. Tiếng Việt gần như chỉ vay chữ Hán qua tầng văn ngôn cổ điển, nên chưa từng nhận nhánh này — không phải ta đánh mất nó, mà là ta mượn xong trước khi nó kịp ra đời.

Mẹo giữ: hễ 待 đi liền với 在 và một địa điểm (待在家里, 在北京待了三年), đọc dāi và dịch là ở, là nán lại. Còn khi nó nằm trong 等待, 对待, 招待 thì mới là chữ "đãi" quen thuộc của người Việt.