trungzhōng
giữa, ở trong; Trung Quốc
bộ丨(cổn)
Dễ nhầm申 串
中餐zhōngcāntrung xan
中餐 (zhōngcān) là một từ tiếng Trung thuộc HSK4, đọc âm Hán-Việt là "trung xan", nghĩa tiếng Việt: món ăn Trung Quốc; cơm Trung Quốc; bữa ăn kiểu Trung. Từ gồm 2 chữ: 中 (trung) + 餐 (xan), tổng cộng 20 nét.
Nghĩa của từ 中餐
danh từ
- 1món ăn Trung Quốc
- 2cơm Trung Quốc
- 3bữa ăn kiểu Trung
Cách viết các chữ trong từ 中餐
xancān
bữa ăn, món ăn
bộ饣(thực)
Âm Hán-Việt của 中餐
trung xan — Không phải từ tiếng Việt
Âm Hán-Việt đọc được, nhưng không phải từ tiếng Việt đang dùng.
Âm Hán-Việt 'trung xan' không phải là một từ tiếng Việt. Người Việt nói 'món ăn Trung Quốc', 'đồ Tàu'. Đi cặp với 西餐 (tây xan) là món ăn kiểu Âu.
Cách ghép từ 中餐
中 trung + 餐 xan → trung xan
Câu chuyện hình thành từ 中餐
Trong chính bộ ví dụ của từ này có một câu bày sẵn cái bẫy rồi gỡ luôn: 学校食堂中午有中餐. 中午 là buổi trưa, 中餐 là món Trung Quốc, hai chữ 中 đứng cách nhau vài âm mà mang hai nghĩa khác hẳn. Ở 中午, 中 là "giữa". Ở 中餐, 中 là 中国.
Viết tắt tên nước bằng một chữ là nếp rất năng suất trong tiếng Trung: 中文 tiếng Trung, 中医 và 中药 là thuốc men cổ truyền, 中式 là kiểu Trung Hoa. Chỗ này có một chi tiết đáng để ý. Người Trung gọi nền y học của mình là 中医 — thuốc "ở giữa"; người Việt gọi đúng thứ đó là thuốc Bắc, đặt tên theo hướng nhìn từ nước mình. Cùng một sự vật, hai dân tộc lấy hai điểm tựa khác nhau để định danh.
Chữ 餐 thì âm Hán-Việt không giúp được gì: xan không sống trong tiếng Việt. Bù lại, nó sinh lợi rất nhanh khi đã thuộc, vì gánh cả một hàng từ chỉ bữa ăn: 早餐, 午餐, 晚餐, 快餐, 餐厅, 餐具. Mười sáu nét, khá nặng tay, nhưng chỉ cần nhớ bộ 饣 ở đáy là biết chữ này nói chuyện ăn uống.
Còn một điều nằm sau cái tên. Một nền ẩm thực chỉ cần được gọi tên khi đã có thứ khác để đối chiếu — 中餐 ra đời cùng lúc với 西餐, giống như thuốc Bắc chỉ có nghĩa khi đứng cạnh thuốc Nam. Vì vậy 中餐 là nhãn dán trên biển hiệu quán ăn, không phải cách người ta gọi bữa cơm nhà mình.
Cách ghi nhớ từ 中餐
中 (trung) là Trung Quốc; 餐 (xan) là bữa ăn — cùng chữ trong 餐厅 (xan sảnh, nhà hàng). Ghép lại: bữa ăn kiểu Trung Quốc. Chữ 餐 rất nặng tay, 16 nét, mang bộ 饣 (thực, ăn); cứ thấy bộ này là biết chữ nói chuyện ăn uống.
Ví dụ với từ 中餐
我很喜欢吃中餐。
Wǒ hěn xǐhuan chī zhōngcān.
Tôi rất thích ăn món Trung Quốc.
这家饭馆只做中餐。
Zhè jiā fànguǎn zhǐ zuò zhōngcān.
Quán này chỉ nấu món Trung Quốc.
你觉得中餐好吃还是西餐好吃？
Nǐ juéde zhōngcān hǎochī háishi xīcān hǎochī?
Bạn thấy món Trung hay món Tây ngon hơn?
学校食堂中午有中餐。
Xuéxiào shítáng zhōngwǔ yǒu zhōngcān.
Buổi trưa căng tin trường có món Trung Quốc.
他不太会做中餐。
Tā bú tài huì zuò zhōngcān.
Anh ấy không biết nấu món Trung Quốc lắm.
中餐一般用筷子吃。
Zhōngcān yìbān yòng kuàizi chī.
Món Trung Quốc thường ăn bằng đũa.
Dữ liệu nét: Make Me A Hanzi / Arphic Technology — Arphic Public License