仅仅jǐnjǐncận cận

Âm cận dễ dẫn người Việt đi lạc ngay từ bước đầu, vì cái cận ta quen — cận thị, lân cận, tiếp cận — là chữ 近, nghĩa là gần. 仅 chỉ trùng âm Hán-Việt với nó chứ không họ hàng gì. Chữ này mang bộ 人 (nhân, người) viết thành 亻 bên trái, và cả đời nó làm mỗi một việc: khoanh lại, chỉ có bấy nhiêu thôi.

Chép chữ ấy thêm một lần nữa là xong cả từ. Kiểu lặp hai chữ giống hệt nhau này còn gặp ở nhiều phó từ khác: 刚刚, 常常, 渐渐, 偏偏. Điều dễ nhầm là chiều tác dụng. Lặp động từ trong tiếng Trung làm nhẹ đi — 看看, 想想 là xem qua, nghĩ chút; từ láy tiếng Việt cũng thường làm nhẹ — đo đỏ, nhè nhẹ. Nhưng lặp một phó từ thì ngược lại: 仅仅 đậm hơn 仅, chứ không nhạt hơn.

Nó giới hạn đúng cái đứng liền sau nó, nên đặt sai chỗ là khoanh nhầm vùng. 他仅仅用了十分钟 khoanh vào lượng thời gian; 学好汉语仅仅靠上课是不够的 khoanh vào chuyện "trông vào giờ học". Cũng vì thế nó không bao giờ đứng cuối câu hay đứng lẻ một mình — sau nó luôn phải có thứ để mà giới hạn.

Còn một lớp nữa: 仅仅 mang theo thái độ. 全班仅仅有三个人没来 không phải một con số trung tính, người nói đang thấy ba là ít. Tiếng Việt có sẵn một tiếng thuần Việt đúng sắc thái ấy là vỏn vẹn, hợp với 仅仅 hơn hẳn chữ chỉ trơn. 这仅仅是一个开始 cũng vậy: dịch "đây mới chỉ là bước đầu" thì chữ mới mới gánh được phần thái độ.