不管bùguǎnbất quản

Trong các câu ví dụ bên dưới có một câu lạc đàn: 你怎么不管孩子？— "Sao anh không trông con vậy?". Chỗ ấy 不管 chẳng phải liên từ gì cả, nó là 不 cộng động từ 管, đúng nghĩa đen. Một mục từ, hai công việc — đây là chỗ dễ đọc hỏng nhất.

Khối "bất quản" thì tiếng Việt không nói, nhưng chữ quản vẫn sống trong đúng khuôn này, chỉ khác là đi với chữ phủ định thuần Việt: chẳng quản nắng mưa, không quản ngại khó khăn. Nghĩa của chúng là dù nắng dù mưa thì vẫn làm — tức đúng 不管多忙 ở câu ví dụ đầu, đúng cả cách nghĩ lẫn cách dựng. Người Việt có sẵn từ này, chỉ là giữ nó trong một khuôn cố định và một giọng hơi văn vẻ.

Phân biệt hai vai ấy thì nhìn vế sau. Làm liên từ, 不管 mở một vế bỏ ngỏ rồi bắt buộc có vế thứ hai đóng lại bằng 都 hoặc 也: 不管你去不去，我都要去. Làm động từ, nó nhận thẳng tân ngữ rồi câu dừng ở đó: 他不管别人怎么说. Không 都, không 也 — nhiều khả năng bạn đang gặp cái động từ.

Nghĩa động từ ấy sang tiếng Việt được, nhưng bằng chữ khác: mặc kệ — có cái nhún vai trong đó. Còn khi làm liên từ thì cái nhún vai biến mất, 不管 trung tính hệt dù, bất kể. Một chi tiết đọc: 不 vốn đổi thành bú trước thanh 4, nhưng 管 là thanh 3 nên ở đây giữ nguyên, bùguǎn. Và trong nhóm cùng nghĩa, 不管 là chữ nghe nhiều nhất trong lời nói; viết ra giấy thì thiên về 无论.