đôngdōng(東)
phương đông; chủ nhà
bộ一(nhất)
Dễ nhầm车 乐
东西dōngxiđông tây
phồn thể: 東西东西 (dōngxi) là một từ tiếng Trung thuộc HSK1, đọc âm Hán-Việt là "đông tây", nghĩa tiếng Việt: đồ vật; đồ đạc. Từ gồm 2 chữ: 东 (đông) + 西 (tây), tổng cộng 11 nét.
Nghĩa của từ 东西
danh từ
- 1đồ vật
- 2đồ đạc
Cách viết các chữ trong từ 东西
tâyxī
phương tây
bộ西(tây)
Dễ nhầm四 酉
Âm Hán-Việt của 东西
đông tây — Bẫy nghĩa
Là từ tiếng Việt đang dùng, nhưng nghĩa khác hẳn — dễ hiểu sai.
Âm Hán-Việt 'đông tây' chỉ hai hướng, nhưng từ '东西' trong tiếng Trung hiện đại mang nghĩa 'đồ vật, món đồ', khác hẳn và dễ gây hiểu nhầm cho người mới học.
Lượng từ dùng với 东西
- 个gè→ cái
- 件jiàn→ món / chiếc
Cách ghép từ 东西
东 đông + 西 tây → đông tây
Câu chuyện hình thành từ 东西
Trong tiếng Trung hiện đại, 东西 là từ khẩu ngữ phổ biến nhất để chỉ đồ vật, nhưng đường đi từ hai phương hướng đến nghĩa "vật thể" thì vòng vo. Chữ 东 vốn chỉ phía mặt trời mọc, 西 là phía mặt trời lặn — hai hướng đối lập dựng nên một trục không gian hoàn chỉnh. Ghép lại, đông tây trước hết gợi "từ đông sang tây", tức toàn bộ không gian trải ra trước mắt.
Từ ý niệm không gian ấy, 东西 dần được dùng để chỉ mọi thứ hiện hữu quanh mình — từ hàng hóa ngoài chợ đến món đồ nhỏ nhặt trong nhà. Có giả thuyết cho rằng thói quen này bắt nguồn từ các khu chợ đời Đường, nơi gian hàng phía đông và phía tây bày đủ loại sản vật, khiến người ta nói "mua đông, mua tây" rồi rút gọn lại để chỉ việc sắm sửa nói chung.
Điều dễ làm người Việt hụt chân là đông tây trong tiếng mình chỉ thuần túy chỉ phương hướng, không hề có lớp nghĩa "đồ vật". Cùng một tổ hợp chữ, cùng gốc Hán, nhưng nghĩa thực tế trong hai ngôn ngữ đã rẽ hẳn hai đường — nhìn mặt chữ mà đoán nghĩa thì trượt.
Ngày nay khi một người Trung Quốc hỏi 你买什么东西？, trong đầu họ không còn đông hay tây nào cả, chỉ là những món đồ cụ thể. Phương hướng đã mòn hết đi, để lại đúng cái vỏ chữ.
Cách ghi nhớ từ 东西
Nghĩa gốc là 'đông tây' (hai hướng), nhưng trong tiếng Trung hiện đại, '东西' lại chỉ chung mọi 'đồ vật'. Có thể liên tưởng hài hước: đồ vật là thứ trải dài từ đông sang tây, bao trùm mọi thứ. Về cách viết: chữ '东' thuộc bộ '一' (nhất), là chữ đơn giản 5 nét; chữ '西' chính là bộ '西' (tây) với 6 nét, hình ảnh giống một cái lọ có nắp đậy, giúp liên tưởng tới đồ vật được chứa đựng.
Ví dụ với từ 东西
这是什么东西？
Zhè shì shénme dōngxi?
Đây là cái gì vậy?
我去商店买东西。
Wǒ qù shāngdiàn mǎi dōngxi.
Tôi đi cửa hàng mua đồ.
桌子上有很多东西。
Zhuōzi shàng yǒu hěn duō dōngxi.
Trên bàn có rất nhiều đồ đạc.
不要乱扔东西。
Bùyào luàn rēng dōngxi.
Đừng vứt đồ lung tung.
你手里拿着什么东西？
Nǐ shǒu lǐ ná zhe shénme dōngxi?
Trong tay bạn đang cầm cái gì thế?
这些东西都是你的吗？
Zhèxiē dōngxi dōu shì nǐ de ma?
Những thứ này đều là của bạn à?
Dữ liệu nét: Make Me A Hanzi / Arphic Technology — Arphic Public License